Volharding.
Dit ene woord zegt alles over de speurtocht van Carole Cadwalladr (the Observer) naar de manier waarop het Britse referendum over een vertrek uit de Europese Unie is gekaapt.

Ze schrijft over de puissant rijke Mercer familie -supporter van Trump en eigenaar van Breitbart waar Steve Bannon de scepter zwaaide, AggregateIQ en Cambrigde Analytica. Over Peter Thiel, mede-oprichter van PayPall en Ebay, een van de eerste investeerders in Facebook en nu eigenaar van Palantir, een datamining bedrijf waarover in Vrij Nederland een boeiend artikel staat. Over Aron Banks, die met heel veel geld -waarvan de bron duister blijft- Leave.EU steunde. Over Nigel Farage die met al deze heren goede vrienden was en volgens de Guardian commentator van Fox News zou worden.
Cambridge Analytica heeft Cadwalladrs onthullingen over zijn werkwijze niet overleefd; tenminste in naam. De diensten worden nu, naar het schijnt, onder de naam Emerdata geleverd. Maar het netwerk dat Cadwalladrs blootlegde is nog springlevend: Robert Mercer, Steve Bannon, Nigel Farage of Aron Banks hebben geen gas teruggenomen en gaan vrolijk verder met de datagedreven ondermijning van het democratische stelsel. Het contrast met de Britse politieke partijen die “Brexit moeten leveren” is groot; die snakken naar adem.

De sociale media speelden een cruciale rol in hun strategie. Facebook keek voordurend de andere kant uit totdat de wal het schip keerde. Zuckerberg heeft inmiddels een dagtaak aan het maken van verontschuldigen en iedereen in slaap sussen. Want Facebook -maar het geldt voor alle dataverzamelaars- wil zijn macht en inkomsten gewoon niet in gevaar laten brengen: niet door overheden, parlementen, kranten of verontruste burgers. En wie hebben ze nog te vrezen? De EU? 

Na twee jaar onderzoek en een hele reeks artikelen is Cadwalladr door TED uitgenodigd om te spreken over wat zij op het spoor is gekomen en welke conclusies zij trekt uit haar bevindingen. Zij vertelt over de risico’s van alle datadiensten -of het nu gaat om Google, Facebook of Twitter- voor het democratische bestel en de geringe bereidheid van genoemde bedrijven om verantwoording af te leggen, laat staan om lering te trekken uit schade die zij hebben aangericht. Ik geef graag het woord aan Carole Cadwalladr.